9 april 2019: Nanodeeltjes in het milieu

Ontmoet Martina Vijver, hoogleraar Ecotoxicologie aan de Universiteit Leiden.

Nanomaterialen zijn, zoals de naam doet vermoeden, erg klein: minder dan een miljoenste van een meter groot. Ze hebben unieke fysieke en chemische eigenschappen die grote voordelen opleveren op het vlak van reactiviteit, sterkte, elektrische eigenschappen en functionaliteit. Daardoor worden de materialen nu al in beide elke sector gebruikt. Bijna in elk product dat we gebruiken is wel een nano-component ingebracht. Zowel de auto-, computer-, elektronica-, en cosmetica-industrieën varen wel bij de innovaties.

Maar hoewel de waarde van de nanomaterialen steeds meer inzichtelijk wordt, moeten we net als bij elke andere innovatie ook opletten dat we de menselijke gezondheid en het milieu in rekening brengen. Dat is geen makkelijke taak. Hoewel we standaard veiligheidstests beschikbaar hebben voor een breed gamma aan stoffen, zoals chemicaliën, hebben nanomaterialen unieke eigenschappen die we niet eenvoudig op dezelfde manier kunnen testen. Tot nog toe begrijpen we heel weinig van die effecten op lange termijn.

Martina Vijver zal jullie meenemen in hoe over deze zaken wordt nagedacht binnen de wetenschappelijke arena en ook het bewustzijn meegeven dat er hierover een maatschappelijk debat gehouden moet worden.

Martina Vijver doet als ecotoxicoloog onderzoek naar de effecten van bestrijdingsmiddelen, nanodeeltjes, microplastics en metalen op ecosystemen in het water en op land. Zij is één van de initiatiefnemers van het Leidse proefsloten onderzoek.

Locatie : Scheltema, Marktsteeg 1 te Leiden. Toegang is Gratis.

Aanvang : Muziek: 19.40 uur; Lezing: 20.00 – 20:45 uur; Discussie ca. 21.05; Einde ca. 22.00 uur.

Muziek: Pattiwael & Nanuru.
De typerende warme stem van Mirjam Pattiwael wordt begeleid door het net zo uitgesproken en warm gitaargeluid van Pieter Nanuru. Zij brengen intieme liedjes met af en toe een ‘rode peper’.

12 februari 2019: Een terrorist beter leren kennen

Hoe wordt iemand een terrorist? En hoe krijg je zo’n radicaal weer op het rechte pad? Daan Weggemans (Universiteit Leiden) onderzoekt het. Op 12 februari vertelt hij bij het Science Café Leiden hoe hij te werk gaat.

Weggemans zal laten zien dat een terrorismeonderzoekers al gauw tegen allerlei hindernissen aanloopt. Zo zitten er in Nederland maar een beperkt aantal mensen achter de tralies die veroordeeld zijn voor terrorisme, dus het aantal respondenten is minimaal. Bovendien krijg je die terroristen maar moeilijk te spreken, bijvoorbeeld omdat ze in extra beveiligde inrichtingen zitten. Weggemans zal laten zien hoe je al deze hindernissen kunt overwinnen en zo tóch interessante wetenschappelijke conclusies kunt trekken over het ontstaan en tegengaan van terrorisme.

‘Een terrorismeonderzoeker is zich continu bewust van deze beperkingen,’ zegt Weggemans. ‘Ik zal jullie een kijkje in mijn wereld geven om te laten zien hoe ik deze constante puzzel te lijf ga. Daarbij zal ik ook de dilemma’s niet uit de weg gaan. Want die zijn er voldoende. Zo gaan de media bijvoorbeeld vaak te gretig aan de haal met mijn conclusies, terwijl die vaak gebaseerd zijn op verkennende onderzoeken. Hoe je daarmee omgaat hoor je op 12 februari.’

Daan Weggemans is onderzoeker aan het Institute for Security and Global Affairs (ISGA) van de Universiteit Leiden. Hij doet onderzoek naar deradicalisering en reïntegratieprocessen van gewelddadige extremisten, en nieuwe terrorismestrategieën en technologieën. Eerder studeerde hij Politicologie en Sociologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Locatie : Scheltema, Marktsteeg 1 te Leiden. Toegang is Gratis.

Aanvang : Muziek: 19.40 uur; Lezing: 20.00 – 20:45 uur; Discussie ca. 21.05; Einde ca. 22.00 uur.

Muziek: Pieter Pierrot

12 maart 2019: De taal van chatbot Mitsuku

Ontmoet Roy de Kleijn en Fenna Poletiek, experts op het gebied van (cognitieve) robotica en het leren van grammatica bij het instituut voor cognitieve psychologie van de Leidse Universiteit.

Kunstmatige intelligentie wordt steeds slimmer. Schaak en Go worden al gedomineerd door computers, maar praten met computers blijkt nog lastig. Google Translate maakt vaak houterige zinsconstructies, en chatbots op websites laten nog te wensen over. Toch is taalproductie en verwerking door computers al onderwerp van onderzoek sinds de jaren 60. Wat maakt taal zo moeilijk voor een computer en zo vanzelfsprekend voor mensen? En hoe lang duurt het nog voordat we een goed gesprek kunnen voeren met onze smartphone? Fenna Poletiek (taal) en Roy de Kleijn (kunstmatige intelligentie) leggen uit wat nu precies de problemen zijn, of en zo ja, hoe we ze kunnen oplossen.


Roy de Kleijn en Fenna Poletiek zijn beide universitair docent bij het het instituut voor cognitieve psychologie van de Leidse Universiteit. Roy de Kleijn richt zich o.a. op het onderzoeken van kunstmatige intelligentie met zelf lerende computer- en robotmodellen. Fenna Poletiek doet onderzoek naar de wijze waarop taal en grammatica geleerd worden.

Locatie : Scheltema, Marktsteeg 1 te Leiden. Toegang is Gratis.

Aanvang : Muziek: 19.40 uur; Lezing: 20.00 – 20:45 uur; Discussie ca. 21.05; Einde ca. 22.00 uur.

Muziek: Timber, een singer-songwriter met persoonlijke, intieme teksten die hij met veel emotie vertolkt.