Terugblik 2024

2024 / 2023 / 2022 / 2021 / 2020 / 2019 / 2018 / 2017 / 2016 / 2006 t/m 2015

9 januari: Geneeskrachtige kruiden in de oudheid

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is alruin.png
Alruin in de codex neapolitanus transcriptie van “De materia medica” van de Griek Pedanius Dioscordis (geschreven tussen 50 en 70 AD)

Zonder planten zouden we niet kunnen bestaan: Zij zijn de bron van zuurstof en van ons voedsel, zowel direct voor de mens en als voor de dieren die wij eten; Zij zijn ook een bron van medicijnen, parfum en specerijen. Dat geldt voor allerlei typen planten, zowel kruiden, als ook struiken en bomen.
Al sinds mensenheugenis vormen planten een belangrijke bron van geneesmiddelen – ook tegenwoordig bevatten veel geneesmiddelen stoffen die oorspronkelijk door planten zijn ‘uitgevonden’. Uit de Griekse en Romeinse Oudheid zijn aardig wat geschreven bronnen beschikbaar, zoals de boeken van Theophrastus en Dioscorides. Ook in de Bijbel en Egyptische geschriften worden allerlei planten genoemd, waarvan het gebruik nog steeds wordt bestudeerd. Vaak zijn deze soorten in de eerste Europese kruidenboeken terug te vinden, en veel van dergelijke plantenproducten worden nog steeds gebruikt. Vanavond maken we een rondje om de Middellandse Zee, met speciale aandacht voor medicinale planten zoals de Alruin, Slaapbol, Roos, Dadelpalm, Mirre, Wierook en Silphium.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is Gerda-van-Uffelen.jpg

Spreker: Gerda van Uffelen. Zij studeerde biologie in Leiden, met als specialisaties plantkunde, geologie, ecologie en microbiologie. Ze promoveerde op de ontwikkeling van varensporen en was van 1993 tot 2019 collectiebeheerder in de Leidse Hortus Botanicus. Ze bestudeert tegenwoordig de geschiedenis van het gebruik van planten in het algemeen en van die in de Hortus in het bijzonder.

Muziek: Pieter Pierrot met instrumentaal gitaarspel dat bijna klassiek klinkt

De sheets van deze lezing kunnen hier gedownload worden (let op, bijna 2 MB).