Terugblik 2022

2022 / 2021 / 2020 / 2019 / 2018 / 2017 / 2016

8 februari 2022: Climate engineering

Prof. Frank Biermann zal ons inwijden in de mogelijkheden van climate engineering en de problemen en ethische dilemma’s die daarbij spelen.

Moeten we met geo-engineering of klimaatengineering de gevolgen van de klimaatverandering tegengaan? Sommige vooraanstaande experten proberen sinds enkele jaren geoengineering – het kunstmatige afkoelen van de aarde door het blokkeren van delen van het zonlicht – te presenteren als een mogelijke toekomstige klimaatbeleidsoptie en dus als een legitiem onderzoeksonderwerp voor nationale en globale onderzoeksprogramma’s. Maar er is ook veel weerstand. Talloze sociale wetenschappers beweren dat zowel democratische controle op als een rechtvaardig mondiale verdeling van de baten en lasten van geo-engineering onmogelijk is. Elk toekomstig gebruik van geo-engineering zou complexe beslissingen op planetaire schaal vereisen over de plaats, de manier en de intensiteit van de implementatie, de duur van de inzet en de verantwoordelijkheid bij veroorzaakte schade. De huidige wereldorde is ongeschikt, zeggen sommige, om dergelijke vergaande afspraken over planetair management te bedenken en uit te voeren. Maar zonder een effectieve wereldwijde controle zijn de geopolitieke consequenties van geo-engineering complex en angstaanjagend. Is geo-engineering nodig en zelfs wenselijk, zoals sommige beweren? Of is juist een wereldwijd moratorium op onderzoek naar en toepassing van geo-engineering dringend noodzakelijk?

Prof. dr. Frank Biermann is hoogleraar Global Sustainability Governance aan het Copernicus Instituut voor duurzame ontwikkeling van de Universiteit Utrecht. Biermann bedacht het concept earth system governance, een bestuur gebaseerd op milieubeleid en natuurbehoud in het licht van de menselijke invloed op het hele systeem Aarde. Hij is voorzitter van een mondiaal langetermijnonderzoek op dit gebied.

Locatie : Scheltema, Marktsteeg 1 te Leiden. Toegang is Gratis.

Tijden: Muziek: 19.40 uur;
             Lezing: 20.00 – 20:45 uur;
             Pauze met muziek: 20:45-21:05;
             Discussie ca. 21.05;
             Einde ca. 22.00 uur.

De toegang is gratis. Iedereen met een geldig coronatoegangsbewijs is welkom. Mogelijk zullen er ook andere corona-vereisten zijn voor deze avond. Die zullen dan zo spoedig mogelijk op deze website bekend worden gemaakt.

Muziek: Moët & Chanson spelen een gevarieerd repertoire, van gevoelige singer-songwriter liedjes tot lekkere jazzy nummers.

8 maart 2022: Stikstofcrisis

Hoe kan je de stikstofcrisis effectief aanpakken?

Na een lange aanloop en veel discussie is op 10 januari de nieuwe regering geïnstalleerd. Nu kijkt iedereen verwachtingsvol naar wat ze gaan doen. Hier zijn de verwachtingen hooggespannen want de ambities, zoals verwoord in het coalitieakkoord van december vorig jaar en de uitspraken van bestuurders geven hier alle aanleiding toe. Men wil de doelen halen voor klimaat en stikstof en de landbouw transformeren naar een duurzame sector met perspectief. De stikstofemissies van alle sectoren moeten binnen negen jaar met 50% verminderen om het natuurdoel, 74% van het oppervlakte Natura 2000-gebieden onder de kritische stikstofniveaus, te halen. Hiervoor is ook een behoorlijk budget beschikbaar. Het regeerakkoord zet in op een integrale gebiedsaanpak om doelen voor klimaat, water en stikstof (natuur) te halen. Er zijn ministers aangesteld voor een paar van de grote maatschappelijke vraagstukken zoals volkshuisvesting en ruimtelijke ordening, klimaat en energie, en stikstof en natuur. Deze drie hebben samen met de ministers voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Infrastructuur en Waterstaat en Binnenlandse zaken en nog wat staatssecretarissen allemaal iets te zeggen over de ontwikkeling van het landelijk gebied, de kwaliteit van de natuur en de leefomgeving en het perspectief voor de landbouw. Gaat dat wel goed en wat zouden ze voor stappen moeten zetten om effectief aan de slag te gaan om de stikstof crisis op te lossen en tegelijkertijd de doelen voor klimaat en water te realiseren?

Jan Willem Erisman, hoogleraar Milieu en Duurzaamheid aan de Universiteit Leiden zal ingaan op de achtergronden van de stikstofcrisis en aangeven wat mogelijk oplossingsrichtingen zijn.

Locatie : Scheltema, Marktsteeg 1 te Leiden.

Tijden: Muziek: 19.40 uur;
             Lezing: 20.00 – 20:45 uur;
             Pauze met muziek: 20:45-21:05;
             Discussie ca. 21.05;
             Einde ca. 22.00 uur.

De toegang is gratis. Aanmelden is niet nodig.

Muziek: JD&Co speelt een mix van hun eigen nummers en bekende nummers.

12 April 2022: Vulkanen

Dr. Janne Koornneef, VU Amsterdam, zal ons inwijden in de geheimen van de Vulkanen.

Vulkanische uitbarstingen zijn even indrukwekkend als verwoestend. De recente uitbarsting op La Palma is daar een mooi voorbeeld van. Ze kunnen een flinke impact hebben op het leven rondom de vulkaan en soms wereldwijd en toch zijn ze van cruciaal belang voor de leefbaarheid van onze planeet. Zonder vulkanisme zou er geen aardkorst zijn om op te leven.

Maar wat weten we nou precies van vulkanen? Waarom en wanneer barsten ze uit? Hoe werkt zo’n vulkaan? Op welke diepte ontstaat magma bijvoorbeeld? De locatie van vulkanen is op veel plekken te verklaren aan de hand van de theorie van de plaattektoniek, maar op andere plaatsen niet. 

Vulkaan uitbarsting

Vulkanen zijn onze enige directe ‘lijn’ met de aardmantel, het grootste gesteente reservoir in onze planeet dat zicht bevindt tussen de korst op 30 km diepte en de ijzerkern op 3000 km diepte. Door de samenstelling te bepalen van vulkanische gesteentes kunnen we de samenstelling van de mantel achterhalen. Die blijkt door miljarden jaren van actieve plaatbewegingen lang niet zo homogeen van samenstelling als men dacht.

In deze lezing wordt uitgelegd wat we weten van vulkanen en de diepe aarde door te kijken naar de samenstelling van lavas. Op welke plekken zijn vulkanen gevaarlijk en waar niet en waarom?

Locatie : Scheltema, Marktsteeg 1 te Leiden.

Tijden: Muziek: 19.40 uur;
             Lezing: 20.00 – 20:45 uur;
             Pauze met muziek: 20:45-21:05;
             Discussie ca. 21.05;
             Einde ca. 22.00 uur.

De toegang is gratis. Aanmelden is niet nodig.

Muziek: Late Experience. We zijn een akoestisch trio, dat bestaat uit gitaar, bas en zang en spelen een gevarieerd repertoire van pop/rock covers van bekende artiesten plus een aantal eigen songs.

10 mei 2022: Medische robotica en beeldgeleide chirurgie

Prof. Fijs van Leeuwen (LUMC) zal ons infomeren over medische robotica en beeldgeleide chirurgie.

Medische robotica ontwikkelt zich steeds verder en verder, en operatierobots spelen ook een belangrijke rol in ons eigen LUMC. Deze technologie is in staat om veel fijnere handelingen te verrichten dan een mens. Natuurlijk staat of valt deze apparatuur bij een goed beeld van wat er in het lichaam van de patiënt aan de hand is, dus beeldgeleide chirurgie is hierbij een vitale ondersteuning,

Maar hoe werken de methodes van deze robots en medical imaging nou precies? In hoe een ver gevorderd stadium zijn ze al? Wat zijn de obstakels waar de technologie in de praktijk tegenaan loopt? En wat zijn de ontwikkelingen die aan de horizon staan?

Medische beeldvorming zorgt niet alleen voor een accuratere chirurgische handelingen, maar geeft ook nieuwe inzichten in de precieze werking van verschillende kwalen. Het vergroot de kans ziektes vroegtijdig op te sporen en voorkomt ongewenste bijwerkingen van heftige ingrepen. Dit is tevens ook een kruisbestuiving: operatierobots kunnen uitgerust worden met effectieve detectoren die gebieden in het lichaam preciezer kunnen navigeren dan de grotere apparaten die voorheen dezelfde functie vervulden.

Meten is weten, en Prof. Dr. Fijs van Leeuwen zal ons meenemen in een duik in dit dynamische veld.

Spreker: Prof. Fijs van Leeuwen. Hij is hoogleraar radiologie bij het LUMC, waar hij mede hoofd is van het LUMC brede ‘beeldgeleide chirurgie’ initiatief.

Muziek: Beechcraft Bonanza, een rock ’n roll singer-songwriter uit Almere met zelfgeschreven nummers en covers geïnspireerd op jaren ’50 rockabilly, blues, pop en country.

Comments are closed.